Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Zonder grondige hervorming wordt gezondheidszorg onbetaalbaar
Durvers en dromers van nu - Doeners van de toekomst
  • 24/09/2019

Zonder grondige hervorming wordt gezondheidszorg onbetaalbaar

Hervormingen in welzijn en zorg gaan aan een slakkengang. Andere landen steken ons jaar na jaar voorbij in preventie, kwaliteit en digitalisering; ook financieel wordt de toestand onhoudbaar. “We hebben nood aan een echte reorganisatie en modernisering van ons systeem. Dat lukt alleen als we de silo’s doorbreken en de bevoegdheden homogeniseren op Vlaams niveau”, stelt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka, naar aanleiding van het jaarlijkse Voka Health Community Congres dat op 24 september plaatsvond in Londerzeel.

België kent slechts een 29e plaats in kwaliteit als we het brede plaatje bekijken van preventie, welzijn en zorg. Uit diverse studies blijkt dat er jaarlijks minstens 3,5 miljard euro verspild of slecht besteed wordt, door bijvoorbeeld dubbele onderzoeken, overbodige ingrepen, falende preventie, verouderde taakverdeling of overbodige administratieve kosten. Honderden miljoenen euro’s verdwijnen onder de waterlijn aan verkeerd gebruik of fraude. Overconsumptie heerst bij kalmeermiddelen, antidepressiva, zware pijnstillers en antipsychotica. Slechts 2% van de middelen gaat naar preventie. Onze zorg moet dus dringend gesaneerd worden.

De kosten voor vergrijzing en arbeidsongeschiktheid lopen elk jaar op; tegen 2040 is er een meeruitgave van 2,75 miljard euro. Tegelijkertijd moet er 2,25 miljard euro meer geïnvesteerd worden in innovatie, digitalisering en kwaliteit. Volgens berekeningen van Voka kan er heel wat geld gevonden worden binnen de zorg zelf, zonder hakbijl of kaasschaaf, en dit door een betere besteding van middelen en efficiëntiewinsten. 

Genees de gezondheidszorg

“We hebben absoluut nood aan een plan dat alle stakeholders in de sector overstijgt en focust op kwalitatieve, betaalbare en innovatieve zorg voor élke burger. Een plan met aandacht voor preventie, financiering voor de juiste zorg, een moderne rol- en taakverdeling, samenwerking en digitalisering. Kortom: een plan met visie, durf en leiderschap”, zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka, in de marge van het jaarlijkse Voka Health Community Congres met 300 deelnemers uit alle zorgcomponenten (bedrijven, zorginstellingen, experten, academici, politici, ...).

Het is een goede zaak dat meer transparantie van kwaliteit, bestrijding van oneigenlijk gebruik en de vermindering van overcompensatie via publieke middelen op tafel liggen. Maar de ambitie om zich te meten met Scandinavische landen moet volgens Voka vertaald worden in overkoepelende, meetbare doelstellingen. Daarbij moet men kijken naar de juiste parameters, zoals outputfinanciering, waarbij men geld ontvangt voor het behaald resultaat in plaats van de middelen of het aantal bedden. Ook gelijke financieringsvoorwaarden voor zorgondernemerschap zijn een must. Voka wil ook een hervorming voor het kluwen aan structuren die weinig bijdragen en vooral financiële middelen opslorpen die niet naar de gezondheidszorg zelf kunnen gaan.

Wet Major van de zorg

“Zorgondernemers snakken naar een sector waarin verouderde wetgeving niet meer verhindert dat er nieuwe zorgmodellen ingevoerd worden”, licht Pieter Van Herck, senior adviseur Welzijns- en Gezondheidszorg toe. “Zorgdirecties vragen meer flexibiliteit op vlak van aanwerving. We moeten af van absurditeiten zoals de 'Wet Major van de zorg' die laaggeschoolden verhindert om uitvoerende, niet-zorgkundige taken in logistiek of administratie uit te voeren. Nu moeten verpleeg- en zorgkundigen die erbij nemen. In een sector waar er steeds meer gekwalificeerde handen tekort zijn, valt dit niet meer uit te leggen.”

Daarnaast pleit Voka ook voor de snelle invoering van een duidelijk zorgstrategisch plan bij de ziekenhuisnetwerken dat inzet op specialisatie en diversifiëring. Ook moet er in langdurige zorg (ouderenzorg, thuiszorg en delen van geestelijke gezondheidszorg) tegen het einde van de volgende legislatuur een nieuwe, correcte voucherfinanciering tot stand komen dat meer zeggenschap biedt aan de zorggebruikers over de middelen die voor hen uitgetrokken worden.

Ontsnipper de gezondheidszorgbevoegdheden

Welzijn en zorg omvat het meest versnipperde bevoegdheidspakket. De overgang van ziekenzorg naar werkelijke gezondheidszorg wordt niet enkel tegengehouden door silo’s in budgetten. Ook wettelijk gezien zorgt de bevoegdheidsverdeling met expliciet gescheiden werelden voor een totale verlamming. “Enkel een spoedige en volledige defederalisering kan ervoor zorgen dat we via dringende structurele hervormingen de beste leerling van de klas worden in welzijn en zorg, beiden motoren van vooruitgang die ons nauw aan het hart liggen. Vlaanderen moet zelf over die hefbomen kunnen beschikken en kunnen hervormen”, aldus Hans Maertens.

Contactpersonen

Kasper Demol

Woordvoerder

Ria Binst

Projectmanager Health Community

VZW - vGD
VZW - Actiris - Oktober2019
ING
SD Worx