Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • "Van een ziektezorg naar een gezondheidszorg"
Raf De Rycke
  • 27/08/2019

"Van een ziektezorg naar een gezondheidszorg"

Ons zorgsysteem menswaardig, duurzaam en toegankelijk houden? Dan moet het kwalitatiever, veiliger en efficiënter worden. Nu veranderen en verbeteren is dus de boodschap. Hoe? Dat ontdekt u op 24 september tijdens het congres van Voka Health Community. In de aanloop geven enkele toekomstdenkers hun visie op zorg en welzijn. Deze week één van onze gastsprekers aan het woord: Raf De Rycke.

Continu werken aan een welzijns- en gezondheidszorg die inspeelt op de zorgnoden en die rekening houdt met zowel de betaalbaarheid voor de cliënt als voor de samenleving, dat is het doel van Raf De Rycke. Hij is naast voorzitter van de organisatie Broeders van Liefde ook gastprofessor aan de EHSAL Management School, bekleedt verscheidende bestuursmandaten en is (mede)auteur van heel wat publicaties.  

Raf De Rycke

“Sociaal ondernemerschap impliceert een rechtszeker kader, voldoende experimenteerruimte, stabiliteit in de financiering,…”

Raf De Rycke

“In de organisatie Broeders van Liefde zorgen ongeveer 15.000 medewerkers voor ongeveer 53.000 cliënten: leerlingen, personen met een beperking, ouderen, personen met een psychiatrische aandoening,…”, vertelt Raf De Rycke. “De organisatie bestaat uit 4 sectoren: ortho(ped)agogische zorg (welzijn en buitengewoon onderwijs), gewoon onderwijs, verzorgingsinstellingen (geestelijke gezondheidszorg en ouderenzorg) en sociale economie.”

Gevraagd naar wat hen onderscheidt, ziet hij eigenlijk meer gelijkenissen dan verschillen met andere organisaties. “Dat geldt niet alleen voor een vergelijking binnen de eigen sectoren, maar ook tussen de profit- en de social profit-sector.” Wat de organisatie wel kenmerkt, is haar sterk waardegedreven missie. “We zetten in het bijzonder in op inspirerend, verbindend, coachend en mensgericht engagement met een open geest. Geloof, hoop en liefde zijn onze diepste drijfveren. Ook ethisch denken en handelen dragen we hoog in het vaandel.” 

Grote stappen
Met die grote aandacht voor elke mens en zijn situatie zette de organisatie Broeders van Liefde de afgelopen jaren enkele grote stappen. “In het kader van de vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg vormden we mobiele teams die mensen in hun thuissituatie opvolgen. Volgende stap is dat we door het bevriezen van bedden personeel vrijmaken om intern in te zetten en zo de zorg te intensifiëren. Daarnaast evolueren we meer en meer naar categorale ziekenhuizen, waar we een keuze maken voor een beperkt aantal doelgroepen die het hart van onze missie raken, zoals forensische patiënten.”

Ook in de sector van personen met een beperking is er heel wat veranderd. “Daar heeft een totale ommezwaai plaatsgevonden op het vlak van financiering. De voorzieningen worden niet meer rechtstreeks gefinancierd door de overheid, maar de cliënt krijgt een budget om zorg te kopen. In het verleden bepaalden voorzieningen zelf hun dienstverleningsaanbod, nu zijn we meer afhankelijk van de keuzes die cliënten maken. Een heel andere manier van werken dus.” Een andere grote evolutie was het M-decreet, waardoor bepaalde kinderen met een beperking in het gewoon onderwijs les kunnen volgen. Iets waar de organisatie Broeders van Liefde zeker voorstander van is. “Maar het moet haalbaar zijn. Het decreet is te snel doorgevoerd, er was te weinig budget voorzien en men heeft geen duidelijke keuzes gemaakt over de categorieën die wel of niet in aanmerking kwamen.”

Next steps
Om te evolueren van een ziektezorg naar een gezondheidszorg is volgens De Rycke een vernieuwd geïntegreerd zorg- en welzijnssysteem nodig, waar kwaliteit, veiligheid, doeltreffendheid, doelmatigheid, innovatie, cliëntgerichtheid en toegankelijkheid centraal staan. “Concreet: het verder uitbouwen van de samenwerking en netwerkvorming tussen de verschillende partners binnen eenzelfde sector (ziekenhuizen) maar ook tussen actoren van andere sectoren (gezondheidszorg en welzijn) en tussen de verschillende lijnen (1ste, 2de en 3de lijn). Dat moet gerealiseerd worden via gefaseerde, structurele hervormingen en vanuit een positieve visie. Gezondheidszorg houdt ook in dat we meer inzetten op de oorzaken van gezondheidsproblemen i.p.v. symptoombestrijding. Het is onze plicht elke burger te stimuleren om zo gezond mogelijk te leven. Gemiddeld levert 1 euro investering in preventie 4 euro besparingen op in behandeling.”

Specifiek moeten veel meer inspanningen gebeuren voor de geestelijke gezondheidszorg, vindt hij. “Vandaag besteden we in ons land ongeveer 10% van het BBP aan gezondheidszorg, 45 miljard euro. Daarvan gaat slechts 0,6 % van het BBP of 2,7 miljard euro naar de sector geestelijke gezondheidszorg. En dat terwijl tegen 2020 volgens de WHO en de OESO psychiatrische aandoeningen meer verantwoordelijk zullen zijn voor ziekte, invaliditeit, arbeidsongeschiktheid,… dan kanker, diabetes, cardiovasculaire aandoeningen,…  Er is dus bijkomend budget nodig voor extra zorgpersoneel.” In de sector welzijn zijn meer middelen nodig om de wachtlijsten weg te werken en voor meer personeel in de sector van de woon- en zorgcentra.

Dat daarvoor heel wat werk aan de winkel is, beseft De Rycke maar al te goed. “De hinderpalen om samen te werken moeten weggewerkt worden, de reglementering en wetgeving moeten minder stringent en complex en het zorglandschap moet minder versnipperd worden. Last but not least is de sector vragende partij voor een kader waarbinnen meer sociaal ondernemerschap aan de dag kan gelegd worden. Sociaal ondernemerschap impliceert een rechtszeker kader, voldoende experimenteerruimte, een optimaal financieringsmodel met een deel vaste vergoeding, een deel per prestatie en een deel P4Q,… Het is ook de verwachting dat sociale ondernemers actief worden betrokken bij het uitstippelen en uitvoeren van het beleid”, besluit De Rycke.

Om de zorg- en welzijnssector te veranderen en te verbeteren, hebben we nood aan durvers, dromers en doeners. Hoort u daar ook bij? Wil u graag meer inspiratie opdoen van Raf De Rycke en van andere toekomstdenkers? Schrijf dan nu in voor het congres van Voka Health Community op 24 september in Londerzeel! 

Ontdek hier de visie van onze andere toekomstdenkers.

Contactpersoon

Ria Binst

Projectmanager Health Community

Toekomstdenkers over welzijn en zorg gezocht!

Bent (of kent) u ook een toekomstdenker? En wil u uw visie op welzijn en zorg delen? Deel dan een filmpje of tekst op Twitter of Facebook met de hashtag (#) toekomstdenkers.
De meest opmerkelijke uitspraken delen we voor, tijdens of na het congres en nemen we mee als insteek voor verder studiewerk.

ING
SD Worx