Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Gemeenten moeten nu extra investeren
Investeren
  • 13/11/2019

Gemeenten moeten nu extra investeren

Vlaanderen herfinanciert de gemeenten de volgende jaren aanzienlijk. Het Gemeentefonds blijft jaarlijks stijgen met 3,5%. Daar komen vier extra financieringsstromen bovenop. Voka vraagt dan ook dat elke gemeente de volgende jaren meer investeert zonder de belastingdruk te verhogen.

  • De globale dotatie vanuit Vlaanderen aan de lokale besturen volgend jaar stijgt met liefst 7%. - Heel wat van de maatschappelijke uitdagingen vergen inderdaad een lokale aanpak op maat.
  • Dat gemeenten hierin extra ondersteund worden valt te verdedigen.
  • Maar daarbij hoort ook een resultaatsengagement en - opvolging.

 

De budgetten van alle overheden in dit land staan onder grote druk. Voor de federale overheid hoeft dit al lang geen betoog meer. Zij moet een groot deel van de vergrijzingslasten torsen. Het beleidsniveau gaat bovendien al decennialang in het rood, wat resulteert in een veel te hoge schuldgraad. Ook de Vlaamse regering staat constant onder druk om meeruitgaven mogelijk te maken. In de voorbije week kwamen onder meer aan bod in het Vlaams parlement: De Lijn, de gezinszorg, de pluimveekwekers, de sociale huurders, de sluis van Terneuzen, … Er zal een sterke Vlaamse regering nodig zijn om hier prioriteit in aan te brengen en te voorzien in de noodzakelijke heroverwegingen van het bestaande beleid.

Het beleidsniveau dat er echter steevast het beste in slaagt haar precaire budgettaire vooruitzichten voor het voetlicht te brengen zijn de gemeenten. De sterke stijging van hun pensioen- en brandweerfactuur brengt toekomstige investeringen in het gedrang. Daarom vroegen zij met aandrang extra compensatie aan de Vlaamse regering.

“De Vlaamse begroting mag geen louter doorgeefluik van financiële middelen naar de lokale besturen zijn.”

Karl Collaerts

Gemeentefonds

Die heeft daar ruimschoots gevolg aan gegeven. Zo herbevestigde de Vlaamse regering de jaarlijkse groei van het Gemeentefonds met 3,5%. Beduidend hoger dus dan de inflatie. Daar bovenop herfinanciert ze vanaf volgend jaar de gemeenten via vier bijkomende kanalen, samen goed voor een bijkomende injectie van 417 miljoen euro tegen het einde van de legislatuur:

  • De overname van de helft van de responsabiliseringsbijdrage voor de pensioenlasten van statutaire ambtenaren: +282 miljoen euro
  • Financiering voor gemeenten (niet-centrumsteden) in functie van hun open ruimte: +128 miljoen euro
  • Drie mobiliteitsknooppunten (Geraardsbergen, Denderleeuw en Zottegem): +2,5 miljoen euro
  • Hernieuwde financiering grootstedelijke problematiek in Halle, Vilvoorde, Dilbeek en, bijkomend, Ninove. +4,5 miljoen euro

Uit de Vlaamse bijdrage aan het ontwerpbegrotingsplan 2020, recent ingediend bij de Europese Commissie blijkt dan ook dat de globale dotatie aan de lokale besturen volgend jaar stijgt met liefst 7%.

Vlaanderen ‘investeert’ dus op een nooit geziene schaal in haar lokale besturen. Daarbij is nog geen rekening gehouden met de bijkomende, aanzienlijke beloning voor gemeenten die er vrijwillig voor opteren om te fusioneren. Gemeenten krijgen bovendien ook meer autonomie op diverse domeinen zoals (onder meer) handhaving, verkeersveiligheid en welzijns- en armoedebeleid.

 

Opvolging en transparantie

Heel wat van de maatschappelijke uitdagingen vergen inderdaad een lokale aanpak op maat. Dat gemeenten hierin extra ondersteund worden valt te verdedigen. Maar daarbij hoort ook een resultaatsengagement en -opvolging.  Voka vraagt dan ook aan elke gemeente om de aanzienlijke extra middelen prioritair in te zetten om bijkomend te investeren zonder de belastingdruk verder te verhogen. De naleving van een lokale investeringsnorm zou moeten garanderen dat de lokale investeringskredieten de volgende jaren sneller stijgen dan de overige kredieten.

Voka pleit in de opvolging hiervan niet voor top-downbetutteling en extra planlast voor de lokale besturen. Wel voor een transparante informatieverschaffing via de bestaande rapporteringsinstrumenten: de meerjarenplannen voor de geplande investeringsprojecten en de jaarrekeningen voor de realisaties. Die rapporteringen zijn niet enkel bestemd voor de lokale belastingplichtige, maar ook voor de Vlaamse belastingbetaler. Die laatste financiert immers via de Vlaamse begroting een belangrijk deel van het lokaal beleid. Hij/zij heeft er dan ook recht op dat de Vlaamse regering en het Vlaams parlement de bestemming van die middelen van nabij opvolgen. De Vlaamse begroting mag geen louter doorgeefluik van financiële middelen naar de lokale besturen zijn.

Contactpersoon

Karl Collaerts

Senior Adviseur Fiscaliteit & Begroting

ING
SD Worx