Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • 50-plussers kansloos op de arbeidsmarkt? Neen, maar er is nog werk aan de winkel
  • 05/06/2019

50-plussers kansloos op de arbeidsmarkt? Neen, maar er is nog werk aan de winkel

Een recente studie van professor Arbeidseconomie Stijn Baert (Universiteit Gent) brengt op basis van een bevraging bij ouderen de drempels in kaart die ze zelf (menen te) ervaren op de arbeidsmarkt. Het gaat enerzijds om drempels bij werkenden om aan het werk te blijven, anderzijds om drempels om aan de slag te gaan. Niettegenstaande de studie niet algemeen representatief is, biedt ze toch stof tot nadenken. 

  • Uit een recente bevraging blijkt dat ouderen heel wat drempels ervaren om aan het werk te blijven of om aan het werk te geraken.
  • De werkzaamheidsgraad van 50-plussers gaat nochtans geleidelijk de goede richting uit, maar moet sneller stijgen.
  • Onduidelijkheid, zoals over het SWT en de loonverwachting van ouderen, zetten een rem op hun kansen.
  • Er is een structureel beleid nodig, met onder meer activering tot 67 jaar.

Een recente studie van professor Arbeidseconomie Stijn Baert (Universiteit Gent) brengt op basis van een bevraging bij ouderen de drempels in kaart die ze zelf (menen te) ervaren op de arbeidsmarkt. Het gaat enerzijds om drempels bij werkenden om aan het werk te blijven, anderzijds om drempels om aan de slag te gaan. Niettegenstaande de studie niet algemeen representatief is, biedt ze toch stof tot nadenken. 

De voornaamste redenen waarom men denkt niet aan de slag te kunnen blijven is het ontbreken van een goede werkorganisatie (44%), de afwezigheid van een degelijke leidinggevende (43%), alsook een gebrek aan waardering (42%). Tot slot is 40% van mening dat ze het afgelopen jaar leeftijdsdiscriminiatie hebben ervaren (in de vorm van onder meer gemiste promotie, opleidingskansen en loonsopslag). Bij oudere werklozen en inactieven is zelfs 70% van mening dat er discriminatie is bij de aanwerving. Daarnaast stelteen derde dat de hogere looneisen een drempel zijn om een job te vinden. 

De studie moet gelezen worden tegen de achtergrond van de huidige arbeidsmarkt, die een toch genuanceerder beeld geeft. Het gaat de goede richting uit maar de snelheid is niet voldoende om de uitdagingen (zoals de invulling van bijna 400.000 vacatures de komende 5 jaar) het hoofd te bieden:

Oudere man aan het werk

“De huidige krapte op de arbeidsmarkt doet meer kansen ontstaan voor ouderen, maar het kan en moet nog beter.”

Sonja Teughels
  • De werkzaamheidsgraad van ouderen (50-64 jaar) ligt beduidend onder het niveau van de Vlaamse werkzaamheidsgraad (73%) maar kende de voorbije jaren wel een aanzienlijke toename. 20 jaar geleden bedroeg die 35%, 10 jaar geleden bijna 50% en intussen is hij aanbeland op bijna 61%
  • Wanneer we de uitstroomcijfers van de VDAB ernaast leggen, zien we ook daar een globale, stapsgewijze toename, vooral in de leeftijdsgroepen 50-55 en 55-60 jaar. Zo bedraagt de gemiddelde uitstroom van 50-plussers na 12 maanden in de werkloosheid 38%, in de leeftijdsgroep 50-55 jaar is dit bijna 50%! Na 60 jaar is de kans dan weer eerder nihil. 

Tot slot heeft ook het vernieuwd doelgroepenbeleid tot een zekere kentering op de arbeidsmarkt geleid. Bijna 60% van de uitgaven aan RSZ-kortingen gaat naar kortingen voor de zittende oudere werknemers. De kortingen voor de aanwerving van oudere werknemers zijn tegenover de retentie van ouderen en de aanwervingen van jongeren duidelijk het kleine broertje, maar ze nemen wel toe. Bij de start van het doelgroepenbeleid waren er 410 toegekende RSZ-kortingen per kwartaal voor de aanwerving van 55-plussers, wat intussen is toegenomen tot 3.581 in Q3 2018. De huidige krapte op de arbeidsmarkt doet ongetwijfeld meer kansen ontstaan voor ouderen maar het werk is zeker niet af. De aangehaalde drempels met betrekking tot waardering, aangepast werk en de rol van de leidinggevende zijn werkpunten waar het beter kan en moet. 

Toch zal dit niet volstaan. Er zijn nog steeds externe, objectieve factoren die de aanwerving of retentie in de weg staan. Zonder twijfel is het onduidelijk beleid met betrekking tot SWT, vervroegde uittreding of zware beroepen een remmende factor. De verschillende soorten van beschikbaarheid voor oudere werklozen is op dit vlak illustratief, want die creëert zowel ten aanzien van  werkgevers als werknemers onduidelijkheid.

Maar ook de loonsverwachting die oudere werknemers en werkzoekenden hebben is een remmende factor. Die zit overigens niet enkel tussen de oren maar is ook ingebed in de loonsopbouw via het sociaal overleg en anciënniteitsgebonden voordelen. Daar ligt een verantwoordelijkheid van alle sociale partners. 

Ouderen zijn verre van kansloos op de arbeidsmarkt getuigen de cijfers, die een progressie tonen. Maar het kan en moet beter en dat vraagt een structureel beleid op het vlak van activering (ook tot 67 jaar), vorming (ook voor ouderen), personeelsbeleid (met aandacht voor de verschillende generaties), loonsopbouw (minder gekoppeld aan anciënniteit en meer aan prestatie) alsook mobiliteit (naar een andere, aangepaste job in plaats van inactiviteit). 
 

Contactpersoon

Sonja Teughels

Senior Adviseur Arbeidsmarkt

ING
SD Worx