Skip to main content
Omgeving

Water - Droogte

Tegen 2020 wil de Vlaamse overheid een afwegingskader 'water' opstellen dat zal bepalen wie voorrang krijgt om water te gebruiken bij een watertekort. Uit een Voka-bevraging blijkt dat bedrijven vandaag onvoldoende voorbereid zijn op een watertekort en eventuele afschakeling. 8 op de 10 bedrijven zegt niet te beschikken over een alternatieve waterbron bij een tekort. Water is essentieel voor onze economie. Waterintensieve bedrijven creëren in Vlaanderen 33% van de bruto toegevoegde waarde en zijn goed voor 22% van de jobs in Vlaanderen. Het is voor Voka dan ook cruciaal dat een afschakelplan rekening houdt met de noden vanuit de industrie. Afschakelen van (waterintensieve) bedrijven zal immers nefaste gevolgen hebben op vlak van (voedsel)veiligheid en volksgezondheid en creëert economische schade.

Experts schreeuwen het al lanWatertekortger van de daken: we stevenen deze zomer af op een historisch watertekort. Onze watervoorraden (beken, rivieren, grondwater, enz.) zijn nog steeds niet hersteld van de vorige (droge) zomerperiodes en deze winter heeft het onvoldoende geregend om onze tekorten terug aan te vullen We hebben vandaag zo'n 150 tot 200 millimeter tekort. In België regent het gemiddeld 850 millimeter per jaar. Dit betekent dat we dus nog twee tot drie maanden regen nodig hebben. Velen onze ons hebben hiervan geen flauw benul en staan niet stil bij het feit dat we op een gegeven moment wel eens een tekort aan water zouden kunnen hebben. Als we de kraan thuis openen, komt er immers gewoon water uit. Waarom zouden we er dan zuinig mee moeten omspringen? Het is dus zeker een goede zaak dat dit thema de afgelopen dagen aandacht kreeg in de media. Het besef dat water een schaars goed is moet bij iedereen groeien. Bewustwording is namelijk de eerste stap tot verandering. Jaarlijks hebben we zo'n 1.100 tot 1.700 m³ water per persoon beschikbaar (afhankelijk van de gebruikte berekeningsmethode). Dit cijfer moet niet gezien worden als het water dat beschikbaar is voor huishoudelijke consumptie: het omvat alle gebruiken van alle economische actoren zoals scheepvaart, bedrijfssectoren, landbouw en natuur. Indien we dit vergelijken met andere landen zien we dat enkel Korea, Tsjechië en Italië er slechter voor staan. Andere landen zoals Spanje, Frankrijk, Griekenland, etc. hebben meer water per persoon beschikbaar dan Vlaanderen.

Tot nu toe werden tijdens de droge zomers opgeroepen om zuinig met water om te springen en werden een aantal waterbesparende maatregelen ingevoerd zoals een verbod om water op te pompen uit onbevaarbare waterlopen voor beregening, een verbod op sproeien van het gazon, wassen van de auto's, enzovoort. Indien deze waterbesparende maatregelen echter onvoldoende zijn, zou een afwegingskader of afschakelplan water in werking treden. Dit kader zal bepalen wie voorrang krijgt om water te gebruiken bij een watertekort.

Voka voerde onlangs een bevraging uit bij haar leden om een duidelijker beeld te krijgen van de mogelijke impact van een droogteperiode voor de industrie. We bevroegen de meest waterintensieve activiteiten. 7 op de 10 ondernemingen vreest een mogelijk watertekort. Echter, 9 op de 10 ondernemingen heeft nog geen droogterisicoanalyse van zijn bedrijf uitgevoerd of een noodplan opgesteld. De meeste bedrijven zijn vandaag ook onvoldoende voorbereid op een droogteperiode. Het is voor onze ondernemingen dan ook het uitgelezen moment om een risicoanalyse op te maken van hun installaties. Water is immers een essentiële grondstof voor heel wat industriële processen zoals het reinigen van installaties, koelen van installaties, de productie van stoom, verfprocessen, veredelingsprocessen, enzovoort. Geen water betekent vaak geen productie meer of levert veiligheidsproblemen op, omdat installaties bijvoorbeeld niet meer kunnen gekoeld worden. Ook blijkt dat 8 op de 10 bedrijven vandaag geen mogelijkheden zien om zijn of haar waterverbruik significant te reduceren en 80% kan niet overschakelen op een alternatieve waterbron indien er een tekort zou optreden. Daarnaast is water dat voldoet aan een bepaalde kwaliteit vereist voor diverse wetgevingen, denk maar aan de wetgeving rond voedselveiligheid, de verplichting tot sproeien om stofemissies van stuivende stoffen te beperken, gaswassers die water nodig hebben voor het behalen van luchtemissienormen, etcetera. 

Bovenal blijkt uit de Voka-bevraging dat er een grote nood aan informatie is: waar en voor welke waterbron zal er een eventueel tekort optreden? Welke alternatieve waterbronnen zijn er in mijn omgeving beschikbaar? Daarnaast is er ook de vraag naar een aanspreekpunt bij de overheid, duidelijke indicatoren over waterschaarste of droogte (zoals waterpeilen, etc.), meer flexibele wetgeving om de uitwisseling van waterstromen tussen bedrijven vlotter mogelijk te maken en een actieve en tijdige communicatie van de overheid.

Het is voor Voka dan ook cruciaal dat bij het opstellen van zo'n afschakelplan rekening wordt gehouden met de noden van de industrie zodat het bedrijfsleven niet onderaan het prioriteitenlijstje terechtkomt. Water is immers cruciaal voor onze economie. Bedrijven afkoppelen brengt zware risico's met zich meer op vlak van (voedsel)veiligheid of volksgezondheid en heeft nefaste economische gevolgen. Uit een studie van Vlakwa blijkt dat in Vlaanderen 33% van de bruto toegevoegde waarde gecreëerd wordt door waterintensieve bedrijven en dat ze goed zijn voor 22% van de jobs in Vlaanderen.

De industrie heeft de laatste jaren niet stilgezeten: zo werd tijdens de periode 2000-2016 het totale waterverbruik (exclusief koelwater) gereduceerd met 10% en daalde het koelwaterverbruik met 22%. Vele bedrijven gaan vandaag al bewust om met water in hun productieproces maar gezien de huidige situatie zal iedereen - ook het bedrijfsleven - verder inspanningen moeten leveren om zuiniger en efficiënter om te gaan met water.

ING
SD Worx